Veelgestelde vragen

ALGEMEEN

Wat wil Berkelland bereiken?    
De gemeente Berkelland heeft de ambitie om in 2030 energieneutraal te zijn. Dit betekent dat we in 2030 net zoveel duurzame energie zelf opwekken als dat we aan energie verbruiken. Het gaat om de vervanging van 247 miljoen kWh elektriciteit en 54 mln. m3 aardgas die duurzaam opgewekt moet worden in 2030. Het beste is een combinatie van opwek door zon en wind. Want in de nacht leveren zonnepanelen geen energie. En windmolens meestal wel. Daarnaast moet er energie worden opgeslagen voor als het niet waait of de zon niet schijnt. 

Hoe denken we dat te realiseren?    
1.    Het belangrijkste is natuurlijk dat we zo min mogelijk energie verbruiken. De energie die we niet nodig hebben, hoeven we immers ook niet op te wekken. Daarom stimuleren we woningeigenaren en ondernemers om energie te besparen. Dat doen we met campagnes, gunstige leningen en subsidies.
2.    We willen dat alle daarvoor geschikte daken maximaal gebruikt worden voor het opwekken van zonne-energie.
3.    Met daken alleen redden we het niet. Voor de energievraag die overblijft, moet er duurzame (hernieuwbare) energie opgewekt worden. Op dit moment zijn wind en zon daarvoor de belangrijkste bronnen .

Wat gebeurt er als de energiedoelstelling niet wordt gehaald? 
In 2030 energieneutraal zijn is een ambitie van de gemeenteraad. Als we die niet halen, gebeurt er in principe niets. Maar we hebben ook te maken met landelijke, Europese en mondiale afspraken. Iedereen moet zijn steentje bijdragen aan de energietransitie. Met de RES (Regionale Energie Strategie) wordt landelijk vastgelegd dat deze regio volledig energieneutraal moet zijn in 2050. Zie ook www.resachterhoek.nl. 

Legt de gemeente zelf zonneparken aan?    
Nee, in het RODE-beleid hebben we afgesproken dat we als  gemeente niet zelf zonneparken aanleggen en we bouwen ook geen windmolens. Daarvoor zijn we afhankelijk van initiatieven van anderen. Het is de toekomst misschien wel mogelijk dat de gemeente geld investeert in de opwek van energie om ervoor te zorgen dat er meer duurzame energie wordt opgewekt en omdat het meer geld kan opleveren dan geld op de (spaar)bank zetten. 

Wat is het RODE-beleid en kan dat nog veranderen?    
RODE staat voor Ruimtelijke Ordening en Duurzame Energieopwekking. In het RODE-beleid hebben we als gemeente vastgelegd in welke gebieden het beste gezocht kan worden naar plekken voor zonneparken of windmolens. Ook stellen we daarin eisen aan het participatieproces, het meeprofiteren van omwonenden, de landschappelijke inpassing en de verbetering van de biodiversiteit. 

Heeft de gemeente concrete locaties op het oog?    
Nee. In het RODE beleid kun je wel de gebieden vinden die kansrijk en minder kansrijk zijn. Op dit moment zijn de plekken die het dichtst bij de elektrische infrastructuur liggen (onder- en tussenstations van Liander) het meest in trek.

Hoe lang geldt het RODE-beleid?    
We houden in de gaten of het RODE-beleid goed werkt. En als het nodig is, passen we het aan. Zo heeft de gemeenteraad in mei 2020 besloten om de participatie-eisen aan te scherpen. En we verwachten dat de straks de regionale energiestrategie  gevolgen heeft voor ons RODE-beleid.

Is ons energienet wel geschikt voor zoveel extra energie?    
Op dit moment niet. Daarom werken we samen met de provincie en de andere Achterhoekse gemeenten aan de zogenaamde Regionale Energiestrategie. Op basis van die strategie wordt bepaald waar het energienet moet worden aangepast.

Windmolens en zonnepanelen passen toch niet in ons landschap?    
Dat is een kwestie van smaak. We moet er aan wennen dat de energietransitie zichtbaar gaat worden in ons landschap. Voor zonneparken en windmolens geldt dat er in overleg met de omwonenden een landschappelijk inpassingsplan gemaakt moet worden.

Wie beslist er over vergunning aanvragen voor zonneparken en windmolens?    
Het college van burgemeester en wethouders beslist over de zonneparken. Dat is afhankelijk van de grootte, het aantal en de capaciteit Soms moet de provincie de vergunning verlenen. De gemeente kan over de afhandeling van de vergunningaanvraag afspraken maken met de provincie. Voordat een wind- of zonnepark gerealiseerd kan worden moet er een Omgevingsvergunning aangevraagd en verleend zijn. Het gaat om ‘bouwen’, ‘afwijken van het bestemmingsplan’ en ‘aanleggen’. Afhankelijk van het project kunnen hier ook andere activiteiten onder vallen zoals de aanleg van toegangswegen en het kappen van bomen. En in bepaalde gevallen moet een milieueffectrapportage (m.e.r.) worden gemaakt. Een m.e.r. brengt de milieueffecten van een plan in beeld voordat de gemeente (of de provincie) daar een besluit over neemt. Zo kan de overheid die het besluit neemt de milieueffecten bij haar afwegingen betrekken. 

Wie betaalt de planschade?
De initiatiefnemer van een zonnepark of windmolen(s). De gemeente sluit daarvoor een planschade-overeenkomst met de initiatiefnemer.

ZON

Klopt het dat er nu maximaal 140 ha aan zonneparken mogen komen?    
Ja, de gemeenteraad heeft dat zo besloten. We constateren dat in Berkelland zonneparken nu vooral worden gerealiseerd op landbouwgronden (cultuurgrond). Het is commercieel de snelst haalbare optie in vergelijking met bijvoorbeeld biovergisting of windturbines. Om te stimuleren dat eerder naar andere opties dan zonneparken wordt gekeken, heeft de gemeenteraad onlangs  een maximum van 140 aantal ha* vastgesteld dat gebruikt kan worden voor zonneparken. Ter referentie: ons totale grondgebied is 26.053 hectare waarvan 17.729 hectare cultuurgrond. *Het gaat om de bruto-oppervlakte op cultuurgrond; dus de zonnepanelen inclusief landschappelijke inpassing e.d.. 

Waarom niet eerst de daken vol?    
Met de daken in Berkelland kan nog geen 10% van de gemeentelijke opgave worden ingevuld, dus dit is maar een klein deel van de oplossing. Door de huidige netwerkproblemen van Liander (congestie) is het bovendien financieel en technisch niet mogelijk om alle daken vol met zonnepanelen te leggen. 

Hoeveel zonneparken zijn er in Berkelland?
Er is op dit moment nog geen enkel zonnepark gerealiseerd. 
Wel zijn er aanvragen voor zonneparken in procedure of zijn er inmiddels vergunningen verleend. 

Vergunningaanvragen voor zonneparken in procedure of vergunning verleend 
(stand per 29 september 2020)
 

tabelenergie

WIND

Mogen er windmolens komen met een tiphoogte (= hoogste punt dat een wiek van de molen kan bereiken) van 250 meter?    
In principe wel. Het RODE-beleid stelt geen limiet aan de maximaal toegestane hoogte van de windmolens. 

Welke ontwikkelingen zijn er rond energieopwek met windmolens?    
Om de bouw van een windmolen rendabel te laten zijn, moet de windmolen een bepaalde opbrengst halen. Verder landinwaarts (zoals in de Achterhoek) moeten windmolens daarom hoger zijn dan op zee. Omdat lagere molens een veel lagere opbrengst hebben en een hogere kostprijs per opgewekte kWh, zijn deze nu niet financierbaar. De trend is dat nieuwe windmolens op land elk jaar circa 10 meter hoger worden.

Betekent dit dat er daardoor minder windturbines nodig zijn?    
Ja, hogere molens hebben een hogere opwekcapaciteit. 

Windmolens staan af en toe stil. Waarom?    
Dat kan verschillende redenen hebben. Bijvoorbeeld voor onderhoud, om overlast door slagschaduw te minimaliseren of omdat er niet genoeg wind is.

Waarom plaatsen we geen windmolens op het industriegebied?    
De wieken van windmolens mogen niet over gebouwen van derden draaien. Bij een 3MW turbine gaat het om een cirkel van ongeveer 150 meter waarbinnen geen gebouwen van derden mogen staan. Dit maakt industriegebied (veel) minder geschikt.

Windmolens op zee, is dat geen oplossing?
Nee, de zee is al volgepland. Er is maar beperkt ruimte beschikbaar door natuurgebieden, vaarroutes, gaswinning, visgebieden etc. We hebben in Nederland ook wind-op-land-projecten nodig. Daarom vraagt de landelijke overheid alle energieregio’s om een bepaald deel van de duurzame energie-opwek te realiseren op het eigen grondgebied. 

PARTICIPATIE

Hoe worden omwonenden betrokken?    
In de voorbereidingsfase van het plan moet de initiatiefnemer ervoor zorgen dat omwonenden worden betrokken. De gemeente stelt hoge eisen aan dat participatieproces voordat er een aanvraag voor een vergunning kan worden ingediend. Daarbij gaat het erom dat omwonenden worden geïnformeerd en worden betrokken bij de uitwerking van de plannen. En ook dat zij in de gelegenheid worden gesteld om (financieel) mee te profiteren van het zonnepark of de windmolen. Daarom vragen wij aan iemand die plannen heeft voor een zonnepark of een windmolen om vooraf een participatieplan te maken. 

Wat zijn de criteria voor de beoordeling van het gelopen participatieproces?    
•    Er moeten aantoonbaar inspanningen zijn verricht om betrokkenen/omwonenden te informeren en mee te laten praten over de plannen.
•    Hetzelfde geldt voor het meeprofiteren van omwonenden.
•    Voordat de aanvraag in behandeling wordt genomen, moet de initiatiefnemer verslag uitbrengen over het gelopen participatieproces.

Als inwoners massaal tegen zijn kan het participatieproces dan wel voldoende gelopen worden?    
Soms is het lastig om een gesprek te voeren, omdat een deel van de betrokkenen/omwonenden niet in gesprek wil. Wij eisen van de initiatiefnemer om zijn uiterste best te doen om omwonenden mee te laten denken en (financieel) mee te laten profiteren. Om zoveel mogelijk draagvlak te krijgen voor zijn plannen. Dat moet hij ook laten zien in zijn participatieplan en de verslaglegging. Doet hij dat niet, dan kan de gemeente de vergunning weigeren.

Wat gebeurt er als iedereen tegen is en er toch een vergunning wordt aangevraagd?     
Als gemeente kunnen wij iemand niet verbieden om een vergunning aan te vragen ook al is bijna iedereen erop tegen. We moeten altijd als gemeente de gebruikelijke procedure volgen. Met inspraakmogelijkheden, zienswijzen indienen, enzovoort. Uiteindelijk maakt de gemeente dan een belangenafweging en besluit om de vergunning wel of niet te verlenen.

NOVI, KLIMAATAKKOORD, RES, BEN 2030

Hoe verhouden de NOVI, het klimaatakkoord, de RES en Berkelland Energieneutraal in 2030 zich tot elkaar?
Naar aanleiding van berichten in het NOS journaal van 12 september 2020 is ten onrechte het beeld ontstaan dat de Rijkoverheid een nieuwe koers wil varen en wil gaan ingrijpen in het ruimtelijk energiebeleid. Dit beeld is onjuist.

Relatie NOVI, Klimaatakkoord en RES
De NOVI (Nationale Omgevingsvisie) geeft een doorkijk naar het jaar 2050, het jaar ook waarin de uitstoot van CO2 met 95% procent moet zijn gereduceerd ten opzichte van 1990.

Het klimaatakkoord - en het daarop gebaseerde Nationaal Programma RES – geeft invulling aan het klimaatbeleid tot 2030, het moment waarop de CO2 uitstoot met 49% gereduceerd moet zijn ten opzichte van 1990. Bestaande afspraken, zoals de 6.000 MW wind op land in 2030, de 35 TeraWattuur aan hernieuwbare elektriciteit op land en 49 TWh hernieuwbare elektriciteit op zee zijn nodig om het 2030-doel te halen en blijven dus onverkort van toepassing.

Voorkeursrichtingen in de NOVI
Met de NOVI geeft het kabinet richting aan de grote opgaven die het aanzien van Nederland de komende dertig jaar ingrijpend zullen veranderen. Denk aan het bouwen van ongeveer 1 miljoen nieuwe woningen, ruimte voor opwekking van duurzame energie, aanpassing aan een veranderend klimaat, ontwikkeling van een circulaire economie en omschakeling naar kringlooplandbouw. Alles met zorg voor een gezonde bodem, schoon water, behoud van biodiversiteit en een aantrekkelijke leefomgeving. 

Vanwege bovenstaande heeft het Rijk in de NOVI een aantal voorkeursrichtingen benoemd, die regio’s kunnen helpen om evenwichtige afwegingen te maken. 
Eén van die voorkeursrichtingen komt voort uit de zonneladder die in augustus 2019 aan de Tweede Kamer is gestuurd en dient als afwegingskader voor overheden. De zonneladder spreekt een voorkeur uit voor zonnepanelen op gevels en daken van gebouwen. 
Een andere voorkeursrichting is dat na 2030 windparken zoveel mogelijk op zee worden gerealiseerd, voor zover dit kan in balans met de ruimte die nodig is voor functies, zoals scheepvaart, visserij, natuur en recreatie. 
Deze voorkeursrichtingen zijn geen dictaat, maar een hulpmiddel voor partijen als gemeenten en provincies om te komen tot een evenwichtige afweging.

Ook de Achterhoek en de gemeente Berkelland moet zijn bijdrage leveren aan de doelstelling voor 2030. Daarvoor zijn we bezig met een regionale energiestrategie (RES). Deze moet in juli 2021 klaar zijn.
Dat betekent dat we volop moeten blijven inzetten op de doelstelling energieneutraal in 2030: zoveel mogelijk energie besparen, zoveel mogelijk daken benutten voor zonne-energie én duurzaam energie opwekken met zonneparken en windmolens.